آلن مارتین اسمیت (زادهٔ ۲۱ نوامبر ۱۹۶۲) مفسر فوتبال انگلیسی و بازیکن پیشین است که در پست مهاجم بازی می‌کرد. او در دوران حرفه‌ای بیش از یک دهه‌ای خود برای لسترسیتی و آرسنال به میدان رفت. اسمیت به‌عنوان مفسر دوم اسکای اسپورتس فعالیت می‌کند و از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۹ نیز در کنار مارتین تایلر در مجموعه بازی‌های ویدیویی فوتبال فیفا صداگذاری کرد.
اسمیت چهار فصل پیاپی بهترین گلزن آرسنال بود. او در ۲۶ مه ۱۹۸۹، در پیروزی ۲-۰ آرسنال مقابل لیورپول در آنفیلد، گل نخست را زد؛ بردی که قهرمانی لیگ آن فصل را برای آرسنال به ارمغان آورد. اسمیت در سال ۱۹۹۱ بار دیگر با آرسنال قهرمان لیگ شد و دو سال بعد نیز جام اتحادیه و جام حذفی را به دست آورد. او همچنین تک‌گل پیروزی آرسنال مقابل پارما در فینال جام در جام اروپا در سال ۱۹۹۴ را به ثمر رساند.
اسمیت ۱۳ بار برای تیم ملی انگلستان بازی کرد و در مسابقات قهرمانی اروپا ۱۹۹۲ نماینده کشورش بود.
او برای روزنامه‌های دیلی تلگراف و ایونینگ استاندارد مطلب نوشته و در سال ۲۰۱۸ زندگی‌نامه‌اش را با عنوان «سرت را بالا بگیر: داستان زندگی من» منتشر کرد.
لسترسیتی
اسمیت فوتبالش را در باشگاه غیرلیگی آلویچِرچ، در شمال‌شرقی ورسترشر، آغاز کرد. آنجا می‌توانست فوتبال را با تحصیل در رشته زبان‌های مدرن در پلی‌تکنیک کاونتری، جایی که زبان‌های فرانسوی، آلمانی و اسپانیایی می‌خواند، ترکیب کند.
او در ژوئن ۱۹۸۲ با لسترسیتی قرارداد حرفه‌ای امضا کرد. در نخستین فصلش، با همکاری گری لینه‌کر ۱۳ گل زد و به روباه‌ها کمک کرد به دسته اول صعود کنند. او پنج فصل در لستر ماند و در ۲۱۷ بازی ۸۴ گل به ثمر رساند. در آخرین فصل حضورش، تیم به دسته پایین‌تر سقوط کرد. اسمیت در مارس ۱۹۸۷ با مبلغ ۸۵۰ هزار پوند به آرسنال پیوست، اما برای باقی‌مانده فصل به‌صورت قرضی به لستر بازگشت.
آرسنال
اسمیت یکی از نخستین خریدهای مهم جورج گراهام بود. با وجود هت‌تریک مقابل پورتسموث در هایبری، در ۲۹ اوت ۱۹۸۷، آغاز دورانش در آرسنال دشوار بود و در مقطعی دو ماه کامل گل نزد. اما در درازمدت ارزش خود را ثابت کرد و در چهار فصل از پنج فصل نخستش در صدر جدول گلزنان تیم قرار گرفت. جذب وینگر برایان ماروود در مارس ۱۹۸۸ نقطه عطف مهمی برای اسمیت و آرسنال بود؛ ماروود بیش از هر بازیکن دیگری برای او پاس گل فراهم می‌کرد. نخستین فصل با حضور آرسنال در فینال جام لیتلوودز در ومبلی به پایان رسید؛ اسمیت در شکست ۲-۳ مقابل لوتون گل زد.
فصل بعد، اسمیت با ۲۳ گل در ۳۶ بازی لیگ نخستین کفش طلایش را برد. مهم‌ترین گلش، گل نخست پیروزی ۲-۰ آرسنال مقابل لیورپول در آنفیلد در ۲۶ مه ۱۹۸۹ بود که قهرمانی لیگ را برای تیم به همراه داشت.
فصل ۱۹۸۹/۹۰ هم برای باشگاه و هم از نظر گلزنی برای آلن اسمیت ناامیدکننده بود؛ او در مجموع رقابت‌ها فقط ۱۳ گل زد.
اسمیت در فصل ۱۹۹۰/۹۱، زمانی که آرسنال قهرمان شد، بار دیگر بهترین گلزن تیم بود و دومین کفش طلایش را به دست آورد. تیم قهرمان به‌دلیل درگیری با منچستریونایتد دو امتیاز از دست داد، اما با وجود این، با تنها یک شکست قهرمان لیگ شد.
پس از آن، گل‌های اسمیت کمتر شد و او برای بازی در کنار ایان رایت با کوین کمپبل رقابت کرد. او در قهرمانی جام اتحادیه در سال ۱۹۹۳ مقابل شفیلد ونزدی، بازیکن ذخیره بدون استفاده بود؛ این در حالی بود که در بازی رفت نیمه‌نهایی مقابل کریستال پالاس، در پیروزی ۳-۱ دو گل زده بود. اما در قهرمانی جام حذفی همان سال، باز هم مقابل شفیلد ونزدی، بازی کرد و تنها کارت زرد دوران حرفه‌ای‌اش را گرفت.
اسمیت هیچ‌گاه گلی مهم‌تر یا دقیق‌تر از گلش در فینال جام در جام اروپا در سال ۱۹۹۴ نزد؛ ضربه پای چپ او در کپنهاگ پارما را مغلوب کرد.
آخرین گل او برای آرسنال در پیروزی ۲-۱ مقابل منچسترسیتی در مین رود، در ۱۲ دسامبر ۱۹۹۴ به ثمر رسید. آخرین بازی‌اش برای آرسنال نیز در دور سوم جام حذفی، در ۷ ژانویه ۱۹۹۵، مقابل میلوال در ورزشگاه دِ دِن بود؛ دیداری که بدون گل به پایان رسید. مصدومیت زانو او را در ۳۲ سالگی مجبور به بازنشستگی کرد. چند باشگاه، از جمله واتفورد، پیش از آنکه او در ژوئیه ۱۹۹۵ پایان دوران بازی‌اش را اعلام کند، به جذبش علاقه نشان داده بودند.
اسمیت ۱۱۵ گل برای آرسنال به ثمر رساند و در فهرست ۵۰ بازیکن برتر تاریخ باشگاه در رتبه ۲۷ قرار گرفت.
دوران ملی
اسمیت نخستین بازی کاملش را برای تیم ملی انگلستان در ۱۶ نوامبر ۱۹۸۸ مقابل عربستان سعودی انجام داد. استیو بول، که آن زمان برای ولورهمپتون واندررزِ دسته دوم بازی می‌کرد، از سوی سر بابی رابسون برای جام جهانی ۱۹۹۰ انتخاب شد. اسمیت در ۳۸ بازی ۱۰ گل زده و به آرسنال کمک کرده بود در دسته اول چهارم شود؛ اما رابسون از ۲۴ گل بول در ۴۲ بازی دسته دوم بیشتر تأثیر گرفت و اسمیت را به‌جای او کنار گذاشت.
با روی کار آمدن گراهام تیلور، اسمیت به تیم ملی برگشت. او نخستین گل ملی‌اش را در بازی دوستانه مقابل اتحاد جماهیر شوروی در ومبلی، در ۲۱ مه ۱۹۹۱ زد. دومین گلش را در بازی مقدماتی قهرمانی اروپا ۱۹۹۲ مقابل ترکیه در ومبلی، در ۱۶ اکتبر ۱۹۹۱، به ثمر رساند و انگلستان با نتیجه ۱-۰ پیروز شد. آخرین بازی از مجموع ۱۳ حضور ملی او زمانی بود که به‌جای گری لینه‌کر وارد زمین شد؛ انگلستان در مسابقات قهرمانی اروپا ۱۹۹۲ با نتیجه ۱-۲ مقابل سوئد شکست خورد.
فعالیت رسانه‌ای
اسمیت در حال حاضر مفسر دوم همیشگی و گاهی کارشناس استودیویی اسکای اسپورتس برای پوشش لیگ برتر است. در سال ۲۰۱۱، او در کنار مارتین تایلر فینال لیگ قهرمانان را برای پخش جهانی انگلیسی‌زبان گزارش کرد. در سال ۲۰۱۵ نیز به‌جز فینال، مفسر دوم ثابت تایلر در رقابت‌های اصلی لیگ قهرمانان شد. در سال ۲۰۲۲، فینال جام جهانی را در کنار پیتر دروری برای پخش جهانی انگلیسی‌زبان گزارش کرد.
در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۱، شرکت ای‌ای اسپورتس اعلام کرد که اسمیت در بازی فیفا ۱۲ جایگزین اندی گری می‌شود و در کنار مارتین تایلر گزارشگری می‌کند. این دو تا بازی فیفا ۲۰ گزارشگر بازی‌ها بودند، اما هر دو از فیفا ۲۱ کنار گذاشته شدند. اسمیت در توییتر نوشت: «بله، ناراحتم که دیگر در ای‌ای اسپورتس فیفا حضور ندارم. برای من و مارتین تایلر، افتخار بود که این‌همه مدت به بازی صدا بدهیم. اما هیچ‌چیزی تا ابد ماندگار نیست.»
سبک بازی
آلن اسمیت قدبلند و لاغراندام بود و به‌خاطر ضربه‌های سرش شهرت داشت. با این حال، در دوران حرفه‌ای‌اش مجموعه‌ای از مهارت‌ها را نشان داد؛ از جمله لمس نخست نرم و توانایی خواباندن توپ با سینه یا فرستادن آن با ضربه سر به مسیر حرکت هم‌تیمی‌هایش. هرچند عمدتاً با پای چپ بازی می‌کرد، چندین گل نیز با پای راست زد. او همچنین به توانایی‌اش در حفظ توپ و نگه داشتن آن تا رسیدن هم‌تیمی‌ها شناخته می‌شد.
او در چندین بازی مهم آرسنال گل زد؛ از جمله فینال جام در جام اروپا در سال ۱۹۹۴ و پیروزی سرنوشت‌ساز آرسنال در آنفیلد در سال ۱۹۸۹. اولیویه ژیرو، مهاجم پیشین آرسنال، با اسمیت مقایسه شده است.
افتخارات
آرسنال
قهرمانی دسته اول: ۱۹۸۸/۸۹، ۱۹۹۰/۹۱
جام حذفی: ۱۹۹۲/۹۳
جام اتحادیه: ۱۹۹۲/۹۳؛ نایب‌قهرمان: ۱۹۸۷/۸۸
جام خیریه: ۱۹۹۱، مشترک
جام در جام اروپا: ۱۹۹۳/۹۴
جام صدمین سالگرد لیگ فوتبال: ۱۹۸۸
افتخارات فردی
تیم سال (PFA): ۱۹۸۸/۸۹
بازیکن فصل آرسنال: ۱۹۸۸/۸۹
کفش طلای دسته اول: ۱۹۸۸/۸۹، ۱۹۹۰/۹۱