ویلیام بردی (متولد ۱۳ فوریه ۱۹۵۶) بازیکن سابق فوتبال و مفسر ایرلندی است. او هم در انگلستان با آرسنال، جایی که در سال ۱۹۷۹ قهرمان جام حذفی شد، و هم در ایتالیا با یوونتوس، جایی که دو عنوان قهرمانی سری آ را به دست آورد، به موفقیت رسید. بردی ۷۲ بار برای تیم ملی جمهوری ایرلند به میدان رفت.
بردی هافبکی هجومی بود که به‌خاطر پای چپ و مهارت‌های فنی‌اش، از جمله پاس‌کاری، قدرت دید و کنترل نزدیک توپ، شهرت داشت.
بردی بعدها هدایت سلتیک و برایتون اند هوو آلبیون را بر عهده گرفت. او از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۰ دستیار سرمربی تیم ملی فوتبال جمهوری ایرلند بود و همچنین از سال ۱۹۹۶ تا ۲۰۱۳ سمت مدیر توسعه بازیکنان جوان در آرسنال را بر عهده داشت. او فعالیت رسانه‌ای خود را در سال ۱۹۹۰ به‌عنوان مفسر تلویزیونی در شبکه بی‌بی‌سی آغاز کرد و سپس در سال ۱۹۹۸ به شبکه آر‌تی‌ای اسپورت پیوست. در ژوئن ۲۰۲۳، بردی اعلام کرد که پس از ۲۵ سال به فعالیت خود به‌عنوان مفسر در آر‌تی‌ای پایان خواهد داد.
دوران اولیه زندگی و خانواده
بردی در دوبلین و در خانواده‌ای فوتبالی متولد شد و پرورش یافت. هم فرانک بردی پدر، عموی بزرگ او، و هم ری بردی، برادر بزرگ‌ترش، سابقه بازی ملی در رده بزرگسالان را داشتند. از میان دیگر برادرانش، فرانک در سال ۱۹۶۸ همراه با شمروک روورز قهرمان جام حذفی ایرلند شد و دو بار در جام برندگان جام اروپا به میدان رفت، در حالی که پت برای میلوال و کوئینز پارک رنجرز بازی کرد. لیام در مدرسه سنت ایدان سی‌بی‌اس تحصیل کرد و پیش از دریافت مدرک متوسطه خود، آنجا را ترک کرد. او در آن زمان ادعا کرد که به‌دلیل غیبت در مسابقه فوتبال گالیک مدرسه برای حضور در یک مسابقه بین‌المللی فوتبال رده نوجوانان از مدرسه اخراج شده است؛ اما مدرسه این ادعا را رد کرد.
دوران باشگاهی
بردی دوران حرفه‌ای خود را در آرسنال آغاز کرد. او در سال ۱۹۷۱، در سن ۱۵ سالگی، برای پیوستن به این تیم با قرارداد بازیکن نوجوان به لندن رفت. او در هفدهمین سالروز تولدش در سال ۱۹۷۳ حرفه‌ای شد و نخستین بازی خود را در ۶ اکتبر ۱۹۷۳ مقابل بیرمنگام سیتی انجام داد. او در آن مسابقه به‌عنوان بازیکن تعویضی به‌جای جف بلاکلی وارد زمین شد و عملکردی مطمئن ارائه داد. با این حال، بردی در بازی بعدی خود، در دربی شمال لندن مقابل تاتنهام، نمایش ضعیفی داشت و برتی می، سرمربی آرسنال، تصمیم گرفت که از آن پس برای مدتی از این بازیکن جوان ایرلندی به‌ندرت استفاده کند. بردی فصل ۱۹۷۳/۷۴ را با ۱۳ بازی، که چهار مورد از آن‌ها به‌عنوان بازیکن تعویضی بود، به پایان رساند. زمانی که بردی در آرسنال حضور داشت، به‌ویژه در سال‌های ابتدایی دوران حرفه‌ای‌اش، به او لقب «چیپی» داده بودند؛ نه به‌دلیل توانایی‌اش در ضربه‌های چیپ، بلکه به‌خاطر علاقه‌اش به ماهی و سیب‌زمینی سرخ‌کرده.
در فصل ۱۹۷۴/۷۵، بردی به یکی از بازیکنان ثابت ترکیب اصلی آرسنال تبدیل شد و در تیمی که طی چند فصل در اواسط دهه ۱۹۷۰ همواره در نزدیکی منطقه سقوط قرار داشت، به یکی از معدود نقاط روشن تبدیل شد. با انتصاب تری نیل به‌عنوان سرمربی و بازگشت دان هاو به‌عنوان مربی، بردی به بهترین فرم خود دست یافت. پاس‌های او فرصت‌های لازم را برای مهاجمان آرسنال، مانند مالکوم مک‌دونالد و فرانک استیپلتون، فراهم می‌کرد و آرسنال بین سال‌های ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۰ به سه فینال پیاپی جام حذفی رسید. آرسنال تنها در فینال میانی این سه دوره، در سال ۱۹۷۹ مقابل منچستریونایتد، به قهرمانی رسید. بردی حرکت منتهی به گل مشهور آلن ساندرلند در آخرین لحظات مسابقه را آغاز کرد.
در آن زمان، بردی در اوج دوران حضورش در آرسنال قرار داشت؛ موضوعی که یکی از بهترین گل‌های او برای این باشگاه نیز آن را نشان می‌دهد. او پس از گرفتن توپ از پیتر تیلور، از لبه محوطه جریمه ضربه‌ای کات‌دار و قوسی‌شکل زد که به گوشه بالای دروازه رفت. این گل در پیروزی ۵-۰ مقابل تاتنهام در ۲۳ دسامبر ۱۹۷۸ به ثمر رسید. در این دوره، او سه بار به‌عنوان بهترین بازیکن سال باشگاه انتخاب شد و در سال ۱۹۷۹ نیز جایزه بهترین بازیکن سال از نگاه بازیکنان اتحادیه فوتبالیست‌های حرفه‌ای را دریافت کرد. او نخستین بازیکن خارجی بود که این جایزه را به دست آورد.
تیم آرسنال در آن زمان جوان و آینده‌دار بود و به نظر می‌رسید که می‌تواند به‌طور مستمر برای کسب افتخاراتی مانند قهرمانی دسته اول رقابت کند. با وجود این، در فصل ۱۹۷۹/۸۰ شایعات گسترده‌ای مطرح شد مبنی بر اینکه بردی برای تجربه چالشی تازه، باشگاه را ترک خواهد کرد.
در همان فصل، آرسنال به فینال جام برندگان جام اروپا رسید، اما در ضربات پنالتی مقابل والنسیا شکست خورد. این تیم در مرحله نیمه‌نهایی، یوونتوس را در مجموع دو بازی رفت و برگشت با نتیجه ۲-۱ شکست داده بود. عملکرد بردی در این رویارویی، غول‌های فوتبال ایتالیا را تحت تأثیر قرار داد و آن‌ها در تعطیلات تابستانی سال ۱۹۸۰ با مبلغی اندکی بیش از ۵۰۰ هزار پوند او را به خدمت گرفتند. او نخستین بازیکن خارجی بود که پس از بازگشایی مرزهای ایتالیا برای انتقال بازیکنان خارجی در سال ۱۹۸۰، به این باشگاه پیوست. از بردی به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین بازیکنان تاریخ آرسنال یاد می‌شود. او در مجموع ۳۰۷ بازی برای توپچی‌ها انجام داد، ۵۹ گل به ثمر رساند و پاس گل‌های بسیاری نیز ثبت کرد.
بردی دو فصل را در یوونتوس سپری کرد، پیراهن شماره ۱۰ را بر تن داشت و در سال‌های ۱۹۸۱ و ۱۹۸۲ دو مدال قهرمانی لیگ ایتالیا را به دست آورد. بردی تنها گل مسابقه، از روی نقطه پنالتی، را در پیروزی ۱-۰ مقابل کاتانزارو به ثمر رساند؛ بردی که قهرمانی سال ۱۹۸۲ را برای یوونتوس به ارمغان آورد. پس از پیوستن میشل پلاتینی در تابستان ۱۹۸۲، بردی راهی سمپدوریا شد و به این ترتیب، پلاتینی توانست پیراهن شماره ۱۰ را بپوشد و در کنار ترور فرانسیس بازی کند. بردی پس از دو سال سمپدوریا را ترک کرد؛ دوره‌ای که این تیم نتوانست بالاتر از رتبه ششم قرار بگیرد. او سپس برای اینترناسیوناله (۱۹۸۴-۱۹۸۶) به میدان رفت. بردی در ورزشگاه سن سیرو در کنار کارل هاینتس رومنیگه بازی کرد و همراه با اینترناسیوناله به مرحله نیمه‌نهایی جام یوفا رسید و در رقابت‌های داخلی نیز رتبه سوم را کسب کرد، اما نتوانست هیچ افتخار مهمی به دست آورد. بردی در سال ۱۹۸۶ به آسکولی پیوست؛ جایی که دوران حرفه‌ای او در ایتالیا با پایانی تلخ همراه شد. یک سال اختلاف بر سر پرداخت نشدن دستمزدها با کنستانتینو روزی، رئیس باشگاه، پایان‌بخش دوره‌ای پرافتخار و بسیار تحسین‌شده از دوران حرفه‌ای او بود.
بردی در سن ۳۱ سالگی، در مارس ۱۹۸۷ و با مبلغ انتقال ۱۰۰ هزار پوند، به لندن بازگشت تا برای وستهام بازی کند. او در مجموع ۱۱۹ بازی در تمامی رقابت‌ها، ۱۰ گل برای این تیم به ثمر رساند. او عضوی از تیمی بود که در سال ۱۹۸۹ از دسته اول سقوط کرد و پیش از آنکه سرانجام در سال ۱۹۹۰ به‌عنوان بازیکن بازنشسته شود، یک فصل نیز در دسته دوم بازی کرد. آخرین بازی او در ۵ مه ۱۹۹۰ برگزار شد؛ دیداری که وستهام در خانه با نتیجه ۴-۰ مقابل ولورهمپتون به پیروزی رسید و بردی نیز در آن مسابقه گلزنی کرد.
دوران ملی
بردی نخستین بازی خود برای ایرلند را در ۳۰ اکتبر ۱۹۷۴، در پیروزی ۳-۰ مقابل اتحاد جماهیر شوروی در ورزشگاه دالیمونت پارک و در چارچوب مسابقات انتخابی جام ملت‌های اروپا انجام داد. بردی ادعا کرده است که گل موردعلاقه‌اش در دوران بازی‌های ملی، گلی بود که در سال ۱۹۸۷ مقابل برزیل به ثمر رساند.
به‌دلیل محرومیتی که پیش از یورو ۸۸ برای او در نظر گرفته شده بود، واجد شرایط حضور در این مسابقات نبود. در جریان رقابت‌های انتخابی جام جهانی ایتالیا ۹۰، بردی از بازی‌های ملی بازنشسته شد. هنگامی که ایرلند برای نخستین بار در تاریخ خود به جام جهانی راه یافت، او اعلام کرد که بار دیگر آماده بازی برای تیم ملی است. با این حال، جک چارلتون اعلام کرد که تنها بازیکنانی که در مسابقات انتخابی حضور داشته‌اند، راهی ایتالیا خواهند شد.
او در مجموع ۷۲ بازی ملی برای جمهوری ایرلند انجام داد که در ۷۰ مورد از آن‌ها در ترکیب اصلی حضور داشت و ۹ گل به ثمر رساند.
دوران مربیگری
بردی پس از بازنشستگی از فوتبال در سال ۱۹۹۰، بین سال‌های ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۳ هدایت سلتیک و سپس بین سال‌های ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۵ هدایت برایتون را بر عهده گرفت. هیچ‌یک از این دو دوره به‌ویژه موفقیت‌آمیز نبود و در هر دو باشگاه، دوران حضور بردی تحت‌الشعاع مشکلات مالی باشگاه‌های مربوطه قرار گرفت. بردی در طول دو سال حضورش در سلتیک نتوانست حتی یک جام کسب کند. این دوره شامل شکست ۵-۲ در مجموع دو بازی رفت و برگشت مقابل نوشاتل زاماکس در جام یوفای فصل ۱۹۹۱/۹۲ نیز می‌شد.
بردی در برایتون نیز موفقیت بیشتری به دست نیاورد و پس از اختلاف‌نظر درباره نحوه اداره باشگاه، از سمت خود کناره‌گیری کرد. او بعدها رهبری تلاش ناموفقی را از سوی یک کنسرسیوم برای خرید باشگاه بر عهده گرفت.
او در ژوئیه ۱۹۹۶، به‌عنوان مدیر توسعه بازیکنان جوان و مدیر آکادمی، به آرسنال بازگشت. اگرچه پس از جدایی بروس ریوک، نام او به‌عنوان یکی از گزینه‌های هدایت تیم مطرح شد، بردی اعلام کرد که علاقه‌ای به این سمت ندارد و در نهایت آرسن ونگر این مسئولیت را بر عهده گرفت. در دوران مدیریت بردی، تیم‌های پایه آرسنال قهرمان لیگ برتر جوانان انگلیس در سال ۱۹۹۸، قهرمان لیگ برتر آکادمی‌های انگلیس در رده زیر ۱۷ سال در سال ۲۰۰۰ و قهرمان لیگ برتر آکادمی‌های انگلیس در رده زیر ۱۹ سال در سال ۲۰۰۲ شدند. در دوران مدیریت او، این تیم‌ها همچنین عناوین لیگ برتر آکادمی‌های انگلیس در رده زیر ۱۸ سال را در سال‌های ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ و جام حذفی جوانان انگلیس را در سال‌های ۲۰۰۰، ۲۰۰۱ و ۲۰۰۹ کسب کردند.
پس از اخراج استیو استانتون از سمت سرمربیگری جمهوری ایرلند در سال ۲۰۰۷، بردی در سال ۲۰۰۸ به‌عنوان دستیار جووانی تراپاتونی، سرمربی جدید تیم ملی، منصوب شد و در کنار مارکو تاردلی، هم‌تیمی سابقش در یوونتوس، فعالیت کرد؛ در حالی که همچنان به کار خود به‌عنوان مدیر آکادمی جوانان آرسنال ادامه می‌داد. او در آوریل ۲۰۱۰، با پایان یافتن قراردادش، از سمت خود در تیم ملی جمهوری ایرلند کناره‌گیری کرد. او اظهار داشت که اگر تعهداتش در آرسنال نبود، با کمال میل به همکاری خود با تیم ملی ایرلند ادامه می‌داد.
در ۳۰ ژانویه ۲۰۱۳، آرسنال اعلام کرد که بردی در ماه مه ۲۰۱۴ سمت خود را به‌عنوان مدیر آکادمی جوانان باشگاه ترک خواهد کرد.
بردی از سال ۲۰۱۷ به‌عنوان سفیر بنیاد آرسنال فعالیت کرده است.
افتخارات
به‌عنوان بازیکن
آرسنال
جام حذفی: ۱۹۷۸/۷۹؛ نایب‌قهرمان: ۱۹۷۷/۷۸، ۱۹۷۹/۸۰
نایب‌قهرمان جام برندگان جام اروپا: ۱۹۷۹/۸۰
یوونتوس
سری آ: ۱۹۸۰/۸۱، ۱۹۸۱/۸۲
جمهوری ایرلند
مسابقات سه‌جانبه ایسلند: ۱۹۸۶
افتخارات فردی
بهترین بازیکن فصل آرسنال: ۱۹۷۵/۷۶، ۱۹۷۷/۷۸، ۱۹۷۸/۷۹
تیم منتخب سال اتحادیه (PFA): دسته اول ۱۹۷۷/۷۸، دسته اول ۱۹۷۸/۷۹، دسته اول ۱۹۷۹/۸۰
نامزد توپ طلا: ۱۹۷۹، ۱۹۸۰، ۱۹۸۱، ۱۹۸۳
بهترین بازیکن سال از نگاه (PFA): ۱۹۷۸/۷۹
اونز موندیال: اونز ده اونز (تیم منتخب فصل) ۱۹۸۰
تیم منتخب سال سری آ: ۱۹۸۳
۱۰۰ اسطوره لیگ فوتبال: ۱۹۹۸
تالار مشاهیر اتحادیه فوتبال ایرلند: ۲۰۰۱
تالار مشاهیر فوتبال انگلیس: ۲۰۰۶
روزنامه آیریش پست: شخصیت ورزشی برجسته
به‌عنوان مربی
مربی برتر ماه یانگرز تارتان اسپشیال: اوت ۱۹۹۲
مربی برتر ماه: سپتامبر ۱۹۹۴
دوران فعالیت رسانه‌ای
بردی نخستین بار در جام‌های جهانی ۱۹۹۰ و ۱۹۹۴ به‌عنوان مفسر برای شبکه بی‌بی‌سی فعالیت کرد و سپس برای مسابقات سال ۱۹۹۸ به آر‌تی‌ای اسپورت پیوست. او به گروهی از کارشناسان و مجریان استودیویی پیوست که همکاری طولانی‌مدتی داشتند؛ گروهی متشکل از جانی گیلز و ایمون دانفی، کارشناسان فوتبال، و بیل اورهیلی، مجری برنامه. در بخش‌های طنز «آپره مچ»، این گروه مورد تقلید قرار می‌گرفتند و بری بردی را با بازی بری مورفی به تصویر می‌کشید. بردی همچنان به‌عنوان تحلیلگر تلویزیونی آر‌تی‌ای فعالیت کرد و در پوشش خبری جام جهانی ۲۰۱۸، یورو ۲۰۲۰ و جام جهانی ۲۰۲۲ حضور داشت.
بردی در اوایل دهه ۱۹۹۰ در یک کارزار مبارزه با مواد مخدر در ایرلند با عنوان «به مواد مخدر لگد بزنید» مشارکت داشت؛ کارزاری که پسران جوان را تشویق می‌کرد ورزش را به‌عنوان یک سرگرمی سالم دنبال کنند.
در فوریه ۲۰۲۳، مستندی درباره زندگی او با عنوان «لیام بردی: ایرلندی دور از وطن» از شبکه آر‌تی‌ای وان پخش شد.
در ۱۹ ژوئن ۲۰۲۳، بردی اعلام کرد که پس از ۲۵ سال به فعالیت خود به‌عنوان مفسر در آر‌تی‌ای اسپورت پایان خواهد داد. آخرین مسابقه‌ای که او به‌عنوان تحلیلگر در آن حضور داشت، پیروزی ۳-۰ مقابل جبل‌الطارق بود.