ژوزه مورینیو در ابتدای دوران مربیگری خود، فلسفهای بر پایه این اصل بنا کرد که تیمی که در بازیهای بزرگ کمترین اشتباه را مرتکب شود، برنده خواهد بود.
او همچنین معتقد بود تیمی که بیشترین مالکیت توپ را در اختیار دارد، به طور طبیعی مستعد اشتباه بیشتر است. بر همین اساس، مورینیو نتیجه گرفت که تیم او نباید در مقابل رقبای بزرگ به دنبال مالکیت توپ باشد.
البته که تعداد جامهای او ثابت میکند که تا حدودی حق با او بوده است.
با این حال، شرایط تغییر کرده است و به طور کلی، دستیابی به موفقیت در یک دوره زمانی طولانی بدون داشتن مالکیت توپ بیشتر از حریف، سختتر از همیشه شده است. بهترین تیمهای دنیا همگی به دنبال خفه کردن حریف با مالکیت توپ بالا، خط دفاعی بالا و پرس شدید هستند.
اما همچنان اشتباهات تأثیر خود را روی بازیها میگذارند. در واقع، با توجه به اینکه بهترین تیمها به خوبی آماده شدهاند و سیستمهای آنها برای نفوذناپذیر بودن طراحی شدهاند، گاهی اوقات فقط از طریق یک اشتباه فردی است که حریفان میتوانند از فرصت استفاده کنند.
به عنوان مثال، به تساوی ۲-۲ لیورپول مقابل منچستریونایتد در هفته گذشته نگاه کنید. تیم یورگن کلوپ بعد از ۵۰ دقیقه با برتری ۱-۰ و ۱۷ شوت به سمت دروازه حریف (در حالی که یونایتد حتی یک ضربه هم به سمت دروازه آنها نزده بود)، پیش بود. اما اشتباه جارل کوئینساه در پاس دادن مستقیم توپ به برونو فرناندز، باعث شد تا او با اولین ضربه یونایتد در بازی، گل تساوی را به ثمر برساند.
جهت و لحن بازی به طور ناگهانی تغییر کرد و یونایتد که تا آن لحظه کاملاً ناامید به نظر میرسید، توانست خود را به بازی برگرداند و به تساوی برسد.
تنها به لطف آن پاس اشتباه بود که یونایتد توانست به سمت دروازه حریف شوت بزند، چه برسد به اینکه بتواند در بازی سرپا شود، و این منجر به از دست رفتن دو امتیاز برای لیورپول شد که در انتهای فصل میتواند بسیار حیاتی باشد. این نتیجه باعث شد تا لیورپول طبق پیشبینی ابرکامپیوتر اپتا، دیگر بهعنوان مدعی اصلی قهرمانی شناخته نشود.
با اختلاف تنها یک امتیاز بین سه تیم اول، در چنین کورسی برای قهرمانی، اشتباهات فردی ممکن است نقشی اساسی ایفا کنند. بخشی از این به خاطر آن است که تیم صدرنشین فعلی لیگ، یعنی آرسنال، برای رقبا حریفی بسیار سرسخت به شمار میرود.
شاگردان میکل آرتتا تنها ۲۴ گل در بازیهای لیگ این فصل دریافت کردهاند. آنها در هشت بازی اخیر خود فقط دو گل خوردهاند که یکی از آنها به دلیل اشتباه عجیب مقابل برنتفورد بود، جایی که دروازهبان ذخیره، آرون رمزدیل، توسط یوان ویسا تعقیب و توپگیری شد و به او یک گل هدیه داد. در آن دیدار، داوید رایا، دروازهبان اصلی به دلیل بازی مقابل تیم اصلیاش، تماشاگر این صحنه از روی سکوها بود.
در واقع، از ۲۴ گلی که آرسنال در طول فصل ۲۰۲۳/۲۴ دریافت کرده، ۶ گل نتیجه اشتباهات فردی بوده است – درصد ۲۵٪ آنها با اختلاف، بالاترین میزان در میان تیمهای لیگهای معتبر پنجگانه اروپا در این فصل است. آنها در لیگ برتر با اختلاف زیادی نسبت به سایر تیمها پیشرو هستند.
فکر میکنید تیم دوم لیگ برتر انگلیس چه تیمی است؟
البته که لیورپول، که ۱۶.۷٪ از گلهای خورده آنها ناشی از اشتباهات فردی بوده است (پنج گل از ۳۰ گل).
منطقی است که تیمهایی که کمترین گل را دریافت میکنند، از نظر درصد گلهای خورده ناشی از اشتباه، آمار خوبی نداشته باشند، اما آرسنال و لیورپول به دلیل تعداد زیاد اشتباهاتی که مرتکب میشوند و همچنین تعداد کم گلهای خورده کلی، در این ردهبندی در رتبههای بالا قرار گرفتهاند.
برای مثال، تنها ۶ تیم از ۹۶ تیم در لیگهای معتبر پنجگانه اروپا در این فصل، پس از یک اشتباه فردی، گل بیشتری نسبت به ۶ گل آرسنال دریافت کردهاند. لیورپول با پنج گل، نزدیکترین تعقیبکننده آرسنال است.
چهار مورد از پایینترین تیمهای خاطی در زمینه دریافت گل ناشی از اشتباه - گرانادا (۱۰)، شفیلد یونایتد (۸)، دارمشتات (۸) و سالرنیتانا (۷) - در حال حاضر در ردههای پایین جدول لیگهای خود قرار دارند و تقریباً سقوطشان قطعی است. برنتفورد (۷) نیز به شدت درگیر خطر سقوط است، در حالی که برایتون (۷) تنها تیمی از این تیمهاست که با قرار گرفتن در رتبه دهم لیگ برتر، در حال حاضر از سقوط در امان است.
نکته قابل توجه این است که چنین حجم بالایی از اشتباه، نشانه یک قهرمان نیست. رقابت برای قهرمانی در این فصل در چهار لیگ برتر اروپا به جز لیگ برتر تقریباً تمام شده است و هیچ یک از تیمهای قهرمان آینده، نزدیک به اندازه آرسنال مستعد اشتباه نبودهاند.
رئال مادرید (۳)، پاریس سن ژرمن (۳)، اینترمیلان (۲) و بایر لورکوزن (۱) همگی در آستانه رسیدن به قهرمانی هستند و هیچ یک از آنها به اندازه نیمی از تعداد اشتباهات منجر به گل حریف، مرتکب اشتباه نشدهاند.
از نظر تاریخی نیز در لیگ برتر، تیمهای قهرمان – به طور غیرمنتظرهای – تمایل کمتری به اشتباه نسبت به رقبا داشتهاند. در ۱۲ مورد از ۱۳ فصلی که برای آنها این داده را در اختیار داریم، تیمی که قهرمان شده است، اشتباهات فردی کمتری منجر به گل نسبت به تیمی که در رده دوم به اتمام رسانده است، انجام داده است (به استثنای فصل ۲۰۱۷/۱۸، زمانی که منچسترسیتی با انجام ۶ اشتباه از این دست، قهرمان شد در حالی که تیم دوم یعنی یونایتد ۴ اشتباه داشت).
این تنها راه برای تمایز بین تیم اول و دوم لیگ برتر نیست، اما به طور واضح تمایل دارد معیاری مناسب باشد.
سیتی، مدافع عنوان قهرمانی و همچنان بخت اول قهرمانی – هم از نظر شرطبندان و هم از نظر ابرکامپیوتر اپتا – تنها دو اشتباه منجر به گل حریف در این فصل انجام داده است. هیچ تیمی در لیگ برتر کمتر از این تعداد اشتباه نداشته است.
بنابراین، آیا تمایل آرسنال به اشتباه کردن، برای آنها در کورس قهرمانی هزینهبردار خواهد بود؟
آنها به حریفان خود ۱۴ ضربه بعد از اشتباهات فردی اجازه دادهاند که ششمین آمار در لیگ برتر است. این تعداد، دو ضربه بیشتر از لیورپول (۱۲) است، اما به اندازه منچسترسیتی (نیز ۱۴).
اما آن ۱۴ موقعیتی که آرسنال بعد از اشتباهات به حریفان خود داده است، تنها ۱.۶۹ گل مورد انتظار (xG) داشته که پنجمین مقدار کم در لیگ برتر است. میانگین آنها ۰.۱۲ گل مورد انتظار در هر شوت دریافتی بعد از یک اشتباه، دومین مقدار کم در لیگ بعد از استون ویلا (۹ اشتباه منجر به ضربه که در مجموع ۰.۹۴ xG و ۰.۱ xG در هر شوت، داشته است) میباشد.
بنابراین، در حالی که آرسنال در مقایسه با اکثر تیمهای دیگر، اشتباهات بازیکنانشان منجر به موقعیتهای بیشتری برای حریفان میشود، اما آنها در آن موقعیتها توسط ضربات به مراتب بهتر از حد متوسط، مجازات شدهاند. با دریافت ۶ گل از ۱.۷ xG در آن اشتباهات، حریفان آنها عملکردی به مراتب فراتر از xG خود در آن موقعیتها داشتهاند (۴.۳). تنها شفیلد یونایتد (۸ گل از ۲.۲۵ xG) شاهد عملکردی فراتر از حد انتظار بیشتر از حریفان خود در چنین موقعیتهایی بوده است.
در اینجا باید توجه داشته باشیم که به جز سه تیم لیگ برتری، تمام تیمهای دیگر شاهد عملکرد بهتر از حد انتظار حریفان خود در زدن ضربات ناشی از اشتباهات بودهاند. این به این دلیل است که به احتمال زیاد تیمها شکل خود را از دست میدهند و دروازهبانها بیشتر در موقعیت نامناسب قرار میگیرند، اما همچنین به این دلیل است که اغلب اوقات زمانی که دروازهبانها در مهار ضربات با xG پایینتر از حد انتظار، مانند مثال، ضربه راس بارکلی در دقایق پایانی بازی با لوتون در دسامبر که با نتیجه ۴-۳ به سود آرسنال به پایان رسید، ناموفق هستند، آنها مرتکب اشتباه شناخته میشوند. رایا در آن صحنه مرتکب چنین اشتباهی شد.
با این حال، همچنان قابل ذکر است که آرسنال از موقعیتهای کمخطر ناشی از اشتباهات، ضربات زیادی دریافت کرده است، به این دلیل ساده که به نظر میرسد جلوگیری از این گلها امکانپذیر است.
آرسنال در این فصل از لیگ برتر تنها ۱۸ گل (غیر ناشی از اشتباه) دریافت کرده است - و تنها یک گل در هفت بازی اخیر خود. لیورپول در فصل ۲۰۲۳/۲۴، ۲۵ گل از این دست دریافت کرده است؛ سیتی هم ۲۹ گل. این نشان میدهد که حریفان به راحتی بیشتری از سد لیورپول و سیتی عبور میکنند تا آرسنال.
در لیگ قهرمانان اروپا در سهشنبه شب، آرسنال در تساوی خود مقابل بایرن مونیخ دو گل دریافت کرد که به نظر کاملاً قابل اجتناب بود. اگرچه هیچ یک از آنها در آمار به عنوان اشتباه فردی مستقیم ثبت نشدند، اما گل اول ناشی از یک اشتباه هماهنگی در خط دفاعی بود که بیشتر میتوان آن را یک کار گروهی یا اشتباه جمعی دانست تا تقصیر یک بازیکن خاص.
دومین گل از روی نقطه پنالتی به ثمر رسید، جایی که ویلیام سالیبا با خطای بیدقتی روی لروی سانه در محوطه جریمه، مرتکب اشتباه شد. میتوان گفت که آرسنال تا حدودی خودشان باعث سقوط خود شدند.
در چهارشنبه شب، پاریسنژرمن و بوروسیا دورتموند بازیهای رفت خود را مقابل بارسلونا و اتلتیکو مادرید باختند، چرا که بازیکنان آنها در مجموع سه اشتباه منجر به گل حریف مرتکب شدند. در حالی که حریفان آنها هیچ اشتباهی از این دست نداشتند.
در سطح بالای بازی، در مسابقات پرفشار که کیفیت بسیار بالایی وجود دارد، اشتباهات به اندازه همیشه اهمیت دارند و میتوانند در هفتههای پایانی فصل لیگ برتر نقش اساسی داشته باشند.
شاید مورینیو بالاخره هنوز هم حرفی برای گفتن داشته باشد؟
