باشگاه اتلتیک کلاب (به باسکی: Athletic Kluba؛ به اسپانیایی: Athletic Club) که معمولاً با نام اتلتیک بیلبائو شناخته میشود، یک باشگاه حرفهای فوتبال است که در شهر بیلبائو، اسپانیا مستقر است. این تیم به «شیرها» (Lehoiak) شهرت دارد، چرا که ورزشگاه آنها در نزدیکی کلیسای سن مامس ساخته شده؛ کلیسایی که به احترام «سن مامس» نامگذاری شده؛ مسیحیای که در دوران روم به شیرها سپرده شد، اما شیرها را آرام کرد و بعدها قدیس نام گرفت.
اتلتیک بازیهای خانگیاش را در ورزشگاه سن مامس برگزار میکند و لباس اول تیم شامل پیراهن راهراه قرمز و سفید با شورت مشکی است.
افتخارات داخلی
اتلتیک چهارمین تیم پرافتخار تاریخ لالیگا با ۸ قهرمانی محسوب میشود. در جام حذفی اسپانیا (کوپا دلری)، آنها پس از بارسلونا در جایگاه دوم قرار دارند و تاکنون ۲۴ بار قهرمان این رقابتها شدهاند. این باشگاه باسکی، هم در لیگ و هم در جام حذفی، موفقترین تیم منطقه باسک بهشمار میرود.
تیم زنان اتلتیک نیز یکی از موفقترینها در فوتبال زنان اسپانیاست و تاکنون پنج بار قهرمان لیگ دسته اول زنان شده است.
ثبات در لالیگا
اتلتیک یکی از سه باشگاهیست که از زمان تأسیس لالیگا در سال ۱۹۲۹، هرگز به دسته پایینتر سقوط نکردهاند؛ دو باشگاه دیگر رئال مادرید و بارسلونا هستند. همچنین، اتلتیک به همراه باشگاههای رئال، بارسلونا و اوساسونا، از معدود تیمهاییست که توسط اعضای باشگاه اداره میشود و به صورت شرکت تجاری نیستند.
رقابتها
مهمترین رقیب اتلتیک، تیم رئال سوسیداد است که در «دربی باسک» با آنها رقابت میکند. همچنین رقابتی تاریخی و سیاسی با رئال مادرید و رقابتی خفیفتر با بارسلونا دارند. در برهههایی از تاریخ، برابر تیمهای آلاوس، ایبار و اوساسونا نیز رقابتهای باسکی برگزار شده است.
سیاست بازیکنپروری باسکی (Cantera)
باشگاه اتلتیک با سیاست منحصر بهفرد خود، تنها بازیکنانی را جذب میکند که در سرزمین باسک متولد شده یا در آنجا آموزش فوتبال دیده باشند. این منطقه شامل استانهای بیسکایا، گیپوسکوا، آلابا، و ناوارا در اسپانیا، و همچنین لابورد، زوبِروآ و ناوارای سفلی در فرانسه است.
این سیاست از سال ۱۹۱۱ به اجرا درآمده و اگرچه با تحسینهایی بهخاطر تکیه بر بازیکنان بومی و وفاداری باشگاهی همراه بوده، اما منتقدانی نیز داشته است. این قانون شامل کادر فنی نمیشود و مربیانی از نقاط مختلف اسپانیا و جهان هدایت تیم را برعهده داشتهاند.
تمرکز بر فوتبال
برخلاف برخی باشگاههای بزرگ اسپانیا که در رشتههای مختلف ورزشی فعالیت دارند، اتلتیک تنها در فوتبال فعالیت میکند. البته در گذشته و پیش از جنگ داخلی اسپانیا، بخشهایی در دوچرخهسواری و دیگر رشتهها نیز داشت.
تأسیس باشگاه
ورود فوتبال به بیلبائو از دو مسیر صورت گرفت: کارگران بریتانیایی شاغل در صنایع کشتیسازی و معادن، و دانشآموزان باسکی که از بریتانیا بازمیگشتند. اولین بازیها در محلی بهنام «هیپودروم لامیاکو» برگزار شد؛ جایی که فوتبال سازمانیافته در بیسکایا از آنجا آغاز شد.
دوران پیکهچی و افتخارات اولیه
باشگاه اتلتیک نخستین بار در سال ۱۹۰۳ قهرمان کوپا دلری شد. در ۱۹۰۴ بدون انجام بازی، بهدلیل عدم حضور رقیب قهرمان اعلام شد. در دهه ۱۹۱۰ با هدایت بیلی بارنز، سه قهرمانی متوالی در کوپا دلری بین سالهای ۱۹۱۴ تا ۱۹۱۶ کسب کردند. در سال ۱۹۲۱، با بازگشت بارنز، دوباره قهرمان جام شدند.
ستاره آن دوران «پیکهچی» بود؛ مهاجمی گلزن که نخستین گل ورزشگاه سن مامس را در سال ۱۹۱۳ بهثمر رساند و در فینال ۱۹۱۵ هتتریک کرد. او در سال ۱۹۲۲ و در ۲۹ سالگی درگذشت. جایزه «پیچیچی» برای آقای گل لالیگا، به یاد او نامگذاری شده است.
دوران فرد پنتلند و حمله تاریخی نخست
با ورود فرد پنتلند، مربی انگلیسی، در دهه ۱۹۲۰، اتلتیک وارد عصر جدیدی شد. با سبک پاسکاری کوتاه، این تیم دوگانه قهرمانی لالیگا و کوپا دلری را در سالهای ۱۹۳۰ و ۱۹۳۱ کسب کرد. در سال ۱۹۳۱، اتلتیک با نتیجه تاریخی ۱۲–۱ بارسلونا را شکست داد که هنوز هم بزرگترین شکست تاریخ این تیم بهشمار میرود.
ویلیام گاربات، مربی انگلیسی دیگر، در سال ۱۹۳۶ با تیمی متشکل از مهاجمان افسانهای شامل لا فونته، ایراراگوری، باتا، چیری دوم و گوروسیستا، قهرمان لیگ شد. دروازهبان گریگوریو بلاسکو هم در آن دوران چهره درخشانی بود. فوتبال اسپانیا با آغاز جنگ داخلی در سال ۱۹۳۶ متوقف شد و لیگ تا ۱۹۳۹ برگزار نشد.
دوران تلما زارا و حمله تاریخی دوم
در سال ۱۹۴۱، با دستور فرانکو، نام باشگاه به «اتلتیکو بیلبائو» تغییر یافت و کوپا دلری نیز به «کوپا دلژنرالیسیمو» نامگذاری شد. در این دوران، تیم از نو ساخته شد و با استفاده از استعدادهای جوان باسکی، تیم رقابتپذیری شکل گرفت.
خط حمله افسانهای دوم با حضور ایریوندو، گاراته، زارا، پانیزو و گاینسا در دهه ۴۰ و ۵۰ درخشان ظاهر شد. زارا با ۳۳۵ گل، بهترین گلزن تاریخ باشگاه است و رکورد ۳۸ گلش در فصل ۵۱–۱۹۵۰ تا سال ۲۰۱۰ دستنخورده باقی ماند. او شش بار جایزه پیچیچی را برد و همچنان بهترین گلزن اسپانیایی تاریخ لالیگاست.
نشان باشگاه
نشان باشگاه اتلتیک بیلبائو، ترکیبی از نمادهای شهر بیلبائو و استان بیسکای است: کلیسای سن آنتون و پل آن، دو گرگ (نشانه خانواده هارو، بنیانگذاران بیلبائو)، درخت گرنیکا و صلیب سنت اندرو. نخستین بار در سال ۱۹۲۲ از این نشان استفاده شد.
در سال ۱۹۴۱ و با اجبار دولت فرانکو، نام باشگاه به نسخه اسپانیایی تغییر یافت و نشان بهروزرسانی شد. در سال ۱۹۷۲، رنگ و نام انگلیسی «Athletic Club» به نشان بازگشت و در سال ۲۰۰۸ نیز اصلاحات نهایی گرافیکی انجام شد.
